THUÊ CÂY SỰ KIỆN
SẢN PHẨM MỚI
THỐNG KÊ
  • Khách đang online: 10
  • Truy cập hôm nay: 166
  • Lượt truy cập: 485896
  • Số trang xem: 542068
  • Tổng số danh mục: 19
  • Tổng số sản phẩm: 236
QUẢNG CÁO
Bạn đang ở: Trang chủ » Tin tức » Lan mới vani: giá cao phận mỏng
TIN TỨC

Lan mới vani: giá cao phận mỏng

SGTT.VN - Sau khi lan vani (V. atropogon) tìm thấy ở Ninh Hoà (Khánh Hoà) được công bố là loài lan mới của thế giới, trên thị trường cây cảnh loài lan này trở nên đắt giá nhưng nguy cơ với chúng vì thế cũng lớn hơn.

 

 

Hoa vani trắng (Vanilla albida Bl.) Ảnh: Trần Giỏi

 

Lan vani trắng (Vanilla albida Bl.):

Còn có đồng danh là Vanilla yersiniana Guill (để tưởng nhớ bác sĩ Yersin). Vani trắng thường hiện diện ở rừng ẩm ven suối, phân bố tại khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà và Ba Hồ (Ninh Hoà), cao độ 300 – 400m.

 

Đó là thông tin được TS Vũ Ngọc Long, viện trưởng viện Sinh thái học miền Nam, thuộc viện Hàn lâm Khoa học và công nghệ Việt Nam và ThS Trần Giỏi, chi cục Lâm nghiệp Khánh Hoà ghi nhận trong quá trình thực hiện đề án xây dựng cơ sở dữ liệu tài nguyên rừng Khánh Hoà.

Lan toả hương vani

Theo TS Long, lan vani là một loài trong họ lan (Orchidaceae) có khả năng cho hương vani trong thiên nhiên. Không giống như tinh dầu hoa hồng hay các loại hoa có mùi thơm khác, hương của lan vani không phải từ hoa mà từ hạt. Hạt của lan vani được chế biến theo công nghệ đặc biệt, cung cấp một loại hương liệu dùng trong công nghiệp nhẹ, pha chế rượu, tạo mùi kem, sôcôla, thức uống, bánh ngọt, trong công nghệ sản xuất nước hoa, hay trong dược phẩm để ức chế vị đắng của thuốc… Hai loài chính cho hương vani trong tự nhiên là các loài phụ của Vanilla planifolia (còn gọi là Vanilla fragrans) và Vanilla pompano đã được trồng thử nghiệm và phát triển rất tốt ở thung lũng Hà Lan (xã Thống Nhất, huyện Krông Búk, Dăk Lăk).

Theo tài liệu năm 1999 của GS.TS Phạm Hoàng Hộ, chuyên gia về thực vật học, có bốn loài lan vani đã được mô tả, trong đó có hai loài phân bố ở Khánh Hoà. Năm 2011, GS.TSKH Leonid Averyanov (Nga) – một chuyên gia phân loại học hàng đầu của lan Việt Nam đã ghi nhận đến sáu loài lan vani tại Việt Nam.

Phát hiện năm loài lan vani ở Khánh Hoà

ThS Trần Giỏi cho biết đề án xây dựng cơ sở dữ liệu tài nguyên rừng Khánh Hoà do sở Tài nguyên và môi trường Khánh Hoà chủ trì, viện Sinh thái học miền Nam phối hợp với các đơn vị trong tỉnh, đã phát hiện được 5/6 loài lan vani trong hệ thống thực vật Việt Nam, trong đó có bốn loài được thu thập đủ mẫu hoa:

Sự hiện diện của 5/6 loài lan vani trong chi Vanilla, trong đó có một loài mới được công bố trên thế giới, đã khẳng định vị trí rừng Khánh Hoà là một khu vực phân bố quan trọng của chi Vanilla trong hệ thực vật Việt Nam. Các loài lan trong chi này có phạm vi phân bố rất hẹp và hiếm gặp, đang đứng trước nguy cơ bị săn lùng để cung cấp cho các vựa cây cảnh, cũng như đang bị đe doạ sinh tồn do sự mất rừng và sinh cảnh. “Vì vậy, cần sớm có biện pháp khoanh vùng bảo vệ trong tự nhiên, đồng thời có chương trình nhân giống nhằm bảo tồn và phát triển bền vững nguồn gen quý hiếm của các loài lan vani”, TS Long nói.

TRẦN VŨ

 

Hoa lan vani nhiều lông (Vanilla atropogon Schuit., Aver. & Rybkova). Ảnh: Lưu Hồng Trường

 

Lan vani nhiều lông (còn gọi lan vani Vọng phu), Vanilla atropogon Schuit., Aver. & Rybkova:

Được ghi nhận đầu tiên vào năm 2011 tại khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà, nhưng lúc đó chưa thu thập đủ dẫn liệu khoa học và mẫu hoa. Theo giáo sư Leonid Averyanov, hình thái và giải phẫu của loài này khá giống loài Vanilla shenzhenica Z.J.Liu & S.C.Chen (phát hiện và mô tả vào năm 2007 ở Trung Quốc).

Tháng 4.2013, nhóm nghiên cứu của viện Sinh thái học miền Nam đã thu được mẫu loài này ở rừng ven suối khu vực tiếp giáp núi Vọng Phu (Ninh Tây, Ninh Hoà), độ cao gần 700m. Đối chiếu với các tài liệu liên quan, các nhà khoa học đã nhận định đây là một loài mới của thế giới. Lúc đó nhóm nghiên cứu dự kiến sẽ đặt tên là lan vani Vọng phu (Vanilla vongphuensis). Sau khi nhóm nghiên cứu thu thập và đem mẫu lan này về lại TP.HCM, ông Nguyễn Thiện Tịch đã vẽ, mô tả chi tiết và liên lạc với André Schuiteman (vườn Thực vật Kew, Anh) và biết được loài này đang chuẩn bị công bố với tên Vanilla atropogon Schuit., Aver. & Rybkova – từ mẫu vật do TS Rybkova lấy từ Hòn Bà (đăng trên tạp chí Orchideen Journal ngày 24.5.2013).

 

Lan vani không lá (V. aphylla). Ảnh: Vũ Ngọc Long

 

Lan vani không lá (Vanilla aphylla Bl.):

Hiện diện trong rừng thường xanh hoặc bán thường xanh, cao độ 100 – 300m, phân bố ở khu vực Hòn Hèo (Ninh Hoà), Suối Cát (Cam Lâm) của tỉnh Khánh Hoà. Vani không lá còn được ghi nhận có phạm vi phân bố khá rộng trong các đai rừng dầu ven biển bán khô hạn Nam Trung bộ kéo xuống đến khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu (Bà Rịa – Vũng Tàu).

 

Hoa vani hồng, vani Hòn Bà. Ảnh: Trần Giỏi

 

Lan vani hồng (Vanilla sp.):

Còn gọi là vani Hòn Bà, có phạm vi phân bố hẹp, tìm thấy ở khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà, độ cao 500 – 700m. Đây là loài vani mới được ghi nhận tại Khánh Hoà. Do có đặc trưng hơi khác so với các loài đã được mô tả nên đang được các nhà nghiên cứu hệ thống phân tích để xác định danh pháp.

 

Lan vani lá lớn (Vanilla sp.). Ảnh: Trần Giỏi

 

Lan vani lá lớn (Vanilla sp.):

Rất tiếc các nhà nghiên cứu vẫn chưa thu được mẫu hoa của loài này trong tự nhiên. Lan vani lá lớn khá giống với vani Trung bộ (Vanilla annamica Gagn. ex Averyanov). Loài này phân bố ở vùng đỉnh Hòn Bà, cao độ khoảng 1.500m với số lượng cá thể rất ít.